Hoera de Grieken zijn gered. Gaat u maar rustig slapen!

3. mei 2010 door Goud Expert

Tevredenheid alom nadat de Grieken een akkoord hebben gesloten met het IMF en de Europese Unie waarbij ze € 110 miljard (dus € 110.000.000.000) tegen gunstige voorwaarden kunnen lenen.  Griekenland heeft plechtig beloofd dat ze een streng programma van bezuinigingen zal doorvoeren. We kunnen nu dus weer rustig slapen. Of toch niet? Oud minister-president Colijn is beroemd geworden met zijn radiotoespraak in 1936 vlak voor de tweede wereldoorlog die hij afsloot met de woorden: “U kunt weer rustig gaan slapen”.

Enige gedachten rond het Griekse drama:

Opnieuw zag geen enkele politicus dit aankomen. Men is hier volledig door verrast, terwijl de onderliggende oorzaken van de Griekse schuldenproblematiek al vanaf 2000 bekend waren en Griekenland zich nimmer aan de voorwaarden van het stabilisatiepact heeft gehouden.  Dit doet denken aan de opmerkingen van Wouter Bos aan het begin van de financiële crisis. Hij verzekerde ons dat het alleen maar een probleem was tussen banken onderling en dat de reële economie er op geen enkele manier last van zou hebben.

De snelheid waarmee een zich aankondigend probleem zich kan ontwikkelen is altijd weer verbazingwekkend. In december 2009 had iedereen nog vertrouwen in Griekenland (afgemeten aan de credit-spread van Griekse 10 jaar staatsleningen ten op zichte van Duitse staatsleningen). In december 2009 was de spread 176 basispunten en eind April 2010 was deze opgelopen tot 600 basispunten. Ontwikkelingen in de geschiedenis kunnen altijd zeer snel gaan maar iedereen die er middenin zit realiseert zich dat nooit en denkt dat de stabiliteit van het systeem zeer groot is. Voorbeelden hiervan zijn: de val van het Romeinse rijk na 800 jaar viel dit in een paar jaar uiteen; het onstaan van de eerste wereld-oorlog. 1 maand voor het uitbreken van de eerste wereldoorlog was iedereen er van overtuigd dat deze er nooit zou komen. Historici kunnen achteraf altijd de trend aanwijzen en een reeks van gebeurtenissen noemen die tot de uiteindelijke crisis heeft geleid. Ons huidige economische systeem is het best te kenmerken als een systeem met een instabiel evenwicht (zoals geformuleerd in de chaos-theorie). Een kleine verstoring van dit evenwicht kan het gehele systeem plotseling een volledig onverwachte kant op sturen naar een nieuw evenwicht dat volledig anders is dan het vorige evenwicht. Voor lezers die hier meer over willen weten is het volgende artikel een aanrader: Empires on the edge of Chaos

De Griekse schuldenproblematiek wordt opgelost door Griekenland meer schulden te laten aangaan. Het schulden niveau van Griekenland t.o.v. het BNP is echter al meer dan 120% en dit zal men nooit meer kunnen aflossen. Vanaf een bepaald niveau is de te betalen rente gewoon te groot om afgelost te kunnen worden. Zelfs sterke landen zoals Nederland en Duitsland met een Noord-Europese calvinistische, zuinige cultuur hebben de afgelopen 30 jaar vrijwel nooit hun schulden afgelost. Aflopende staatsleningen werden direct weer geherfinancierd tegen het nieuwe rente niveau. Enige uitzondering voor Nederland was eind jaren negentig in de jaren 1999 en 2000. Toen waren er zoveel meevallers en economische voorspoed dat zelf de politici geen bestemming voor het extra geld wisten te bedenken en men maar besloot de staatschuld te verminderen. Welke mogelijkheden ziet u voor Griekenland om hun economie sneller te laten groeien dan de omliggende landen?

De Griekse economie is klein genoeg om gered te kunnen worden om zodoende het vertrouwen in het gehele systeem te redden. Dezelfde problemen spelen in Portugal, Spanje, Italië, Ierland. De economieën van deze zijn vele malen groter dan die van Griekenland en zelfs voor het IMF en de Europese Unie is dat te groot om te kunnen redden.

Hoe financiert het IMF eigenlijk dit reddingspakket? De fondsen van het IMF worden opgebracht door de deelnemende landen. Het stemrecht binnen het IMF is afhankelijk van hoeveel een land bijdraagt. De Verenigde Staten heeft een aandeel van 17,09%, Nederland heeft een aandeel van 2,37% (zie ook: Wikipedia / IMF). Van de 30 miljard euro wordt dus 711 miljoen euro door Nederland gefinancierd. Hiernaast geeft het IMF een eigen valuta uit de zogenaamde Special Drawing Rights (SDR’s), dit is een fictieve geldeenheid die landen en centrale banken onderling kunnen gebruiken om betalingen te doen. Half april 2010 heeft het IMF zijn noodfaciliteit van SDR’s verhoogt van 50 miljard naar 500 miljard (zie ook: IMF prepares for global cataclysm, Expands Backup Rescue Facility By Half A Trillion For "Contribution To Global Financial Stability") Ook van deze 500 miljard kredietfaciliteit is Nederland verantwoordelijk voor 2,37%. De Nederlandse belastingbetaler staat dus garant voor een deel van de IMF leningen.

De schuldencrisis ontwikkelt zich volgens het standaard patroon zoals beschreven door Ludwig von Mises. Wat startte als een financiële crisis in de private sector, verschuift zich naar de overheid (door overheidsstimuleringen gefinancierd door leningen), de economisch neergang wordt vervolgens steeds urgenter door toenemende  werkeloosheid en dalende belastinginkomsten.  Dit is een zichzelf versterkend patroon. Overheden proberen het systeem te redden met steeds grotere stimulerings-maatregelingen totdat het moment is bereikt dat het vertrouwen in het systeem verdwijnt. Niemand is meer bereid de schulden te financieren, de schulden worden afgeboekt (door geldcreatie/inflatie, devaluatie, een nieuwe munteenheid of confiscatie van bezittingen van burgers).  Hierna start de cyclus opnieuw waarbij iedereen een stuk minder rijk is geworden.  Een van de bekendste quotes van Ludwig von Mises is:

"There is no means of avoiding the final collapse of a boom brought about by credit expansion. The alternative is only whether the crisis should come sooner as a result of a voluntary abondonment of further credit expansion, or later as a final total catastrophe of the currency involved."

Lees hier meer over in: "The global debt crisis"

Wij sluiten af met een quote die uitgesproken zou kunnen zijn door de leerling van Wouter Bos minister van financiën Jan-Kees de Jager: "U kunt weer rustig gaan slapen."

Austrian Economics, Economie, Euro , , ,

Reacties zijn gesloten